Phục hồi chức năng tổn thương dây thần kinh giữa – Điều trị hiệu quả

Vị trí, chức năng của dây thần kinh giữa

Thần kinh giữa xuất phát từ bó ngoài và bó trong của đám rối thần kinh cánh tay, đi xuống cánh tay dọc theo động mạch cánh tay rồi xuống cẳng tay, nằm giữa các cơ gấp chung các ngón nông và gấp chung các ngón sâu. Khi đến cổ tay, thần kinh giữa đi trong ống cổ tay để xuống gan tay và chia ra các nhánh tận ở đó.

Thần kinh giữa chi phối động tác gấp cổ tay và ngón tay, sấp cẳng tay và bàn, gấp, dạng và đối ngón cái. Về cảm giác, ở gan tay nó chi phối cho các ngón 1,2,3 và ½ ngoài ngón 4, ở mu tay chi phối cho đốt tận cùng của các ngón trên. Ngoài ra, thần kinh giữa là dây thần kinh hỗn hợp có nhiều sợi giao cảm nên khi bị tổn thương, bệnh nhân thường có cảm giác đau cháy ở bàn tay.

Vị trí, chức năng của dây thần kinh giữa

Nguyên nhân gây tổn thương dây thần kinh giữa

  • Thần kinh giữa có thể bị chèn ép ở vùng cổ tay trong hội chứng ống cổ tay. Hội chứng ống cổ tay là bệnh lý gây chèn ép thần kinh ngoại biên thường gặp nhất. Đối tượng nguy cơ của hội chứng ống cổ tay là những người làm công việc đòi hỏi vận động cổ tay nhiều, cao tuổi, béo phì, đái tháo đường, suy thận, rối loạn chức năng tuyến giáp, loãng xương. Nếu phát hiện sớm, hội chứng ống cổ tay đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị bảo tồn.
  • Ngoài ra, nhánh gian cốt trước của thần kinh giữa có thể bị chèn ép ở vùng cẳng tay gây ra hội chứng thần kinh gian cốt trước. Thần kinh giữa cũng có thể bị tổn thương ở bất cứ đoạn nào trên đường đi của nó do vết thương gây ra bởi hung khí hay đạn bắn.

Tùy theo vị trí và mức độ tổn thương mà lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp, bảo tồn hay phẫu thuật. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng thần kinh giữa bị tổn thương phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp điều trị được lựa chọn.

Khám và chuẩn đoán tổn thương dây thần kinh giữa

Khám và điều trị phục hồi chức năng tổn thương thần kinh giữa

1. Hỏi bệnh

  • Lý do vào viện: rối loạn cảm giác? liệt? teo cơ? ,…
  • Bệnh sử: thời gian xuất hiện bệnh, triệu chứng đầu tiên, tính chất triệu chứng, chẩn đoán và điều trị cũ, tiến triển của bệnh, tình trạng hiện tại.
  • Tiền sử: đặc điểm nghề nghiệp, thói quen sinh hoạt, tiền sử chấn thương,…

2. Khám lâm sàng:

Quan sát:

  • Dấu hiệu “bàn tay khỉ”: teo cơ ô mô cái, ngón cái nằm cùng mặt phẳng với các ngón khác, mất động tác dạng và đối ngón cái.
  • Dấu hiệu “bàn tay giảng đạo”: mất động tác gấp ngón 1, 2 và một phần ngón 3; các ngón 4, 5 vẫn gấp được bình thường.

Khám vận động:

  • Cơ lực: liệt các cơ do thần kinh giữa chi phối. Mất động tác gấp, dạng và đối ngón cái. Nếu tổn thương cao có thể dẫn đến sấp cẳng tay và gấp cổ tay yếu.
  • Trương lực cơ: giảm

Khám cảm giác: mất cảm giác các ngón 1, 2, 3 và ½ ngoài ngón 4 ở gan tay và đốt tận cùng của các ngón trên ở mu tay.

3. Lượng giá chức năng:

Lượng giá chức năng chi trên của bệnh nhân bằng bộ câu hỏi DASH (Disabilities of Arm, Shoulder and Hand). Sử dụng công thức cho sẵn để tính chỉ số DASH, từ đó lượng giá được mức độ giảm khả năng sử dụng chi trên của bệnh nhân.

4. Chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng

  • X Quang: giúp phát hiện gãy xương, can xương hoặc các bất thường khác của xương gây chèn ép thần kinh giữa.
  • MRI: trong một số trường hợp, MRI giúp phát hiện tình trạng chèn ép thần kinh giữa ở cẳng tay, ống cổ tay.
  • Khảo sát chẩn đoán điện: điện cơ đồ (EMG) và khảo sát dẫn truyền thần kinh giúp xác định thần kinh bị tổn thương, định khu vị trí tổn thương và giúp theo dõi quá trình hồi phục của thần kinh giữa. Thường kết quả khảo sát chẩn đoán điện vẫn bình thường trong giai đoạn sớm của bệnh.

5. Chẩn đoán xác định

  • Dấu hiệu “bàn tay khỉ”, “bàn tay giảng đạo”
  • Mất động tác gấp, dạng và đối ngón cái. Sấp cẳng tay và gấp cổ tay yếu nếu tổn thương cao.
  • Mất cảm giác các ngón 1, 2, 3 và ½ ngoài ngón 4 ở gan tay và đốt tận cùng của các ngón trên ở mu tay.
  • Nghiệm pháp Tinel và Phalen dương tính trong hội chứng ống cổ tay.
  • Kết quả khảo sát chẩn đoán điện phù hợp với tổn thương thần kinh giữa.

6. Chẩn đoán phân biệt: Bệnh lý chèn ép rễ C6, C7.

7. Chẩn đoán nguyên nhân

  • Bệnh lý chèn ép thần kinh giữa ở cẳng tay (Hội chứng thần kinh gian cốt trước)
  • Bệnh lý chèn ép thần kinh giữa ở cổ tay (Hội chứng ống cổ tay)
  • Ngoài ra, thần kinh giữa có thể bị tổn thương ở bất cứ vị trí nào trên đường đi của nó do hung khí hay các vật sắc nhọn khác gây ra.

Điều trị phục hồi chức năng tổn thương dây thần kinh giữa ở HTC

Điều trị phục hồi chức năng tổn thương dây thần kinh giữa ở SCC

Tổn thương thần kinh giữa nói riêng và thần kinh ngoại biên nói chung được chia thành 3 mức độ nặng khác nhau theo Seddon. HTC xử trí phụ thuộc nhiều vào mức độ tổn thương:

  • Độ 1: Thường hồi phục hoàn toàn. Giai đoạn này HTC sẽ sử dụng các phương pháp SCCMT, Vật lý trị liệu, phục hồi chức năng với các trang thiết bị hiện đại giúp chữa lành tổn thương trên dây thần kinh quay
  • Độ 2: Thường hiệu quả sẽ đạt được 70-90%. Phương pháp tương tự ở giai đoạn 1 và sẽ có thêm Rehab để tăng cường hiệu quả
  • Độ 3: Phẫu thuật là bắt buộc, với độ này cần phẫu thuật nối thần kinh. Bạn nên tiến hành ở các bệnh viện lớn. Sau phẫu thuật cần quay lại HTC để phục hồi chức năng. Quá trình tập luyện phục hồi chức năng sau phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bệnh nhân sớm hồi phục và lấy lại chức năng bàn tay

HTC với đội ngũ y bác sĩ đầu nghành trong và ngoài nước, hệ thống trang thiết bị hiện đại sẽ đưa ra cho bạn chuẩn đoán và phương pháp điều trị nào là tốt nhất. Bên cạnh đó chi phí hợp lý cũng là một trong các điểm cộng sáng giá.

tư vấn miễn phí bệnh xương khớp

 

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *